433‑High-Q Antenne, De J-Pole op de millimeter nauwkeurig
In 2017 bouwde ik diverse J-Pole antennes. link naar een fotoboek Destijds was de Comet CAA-500 mijn trouwe metgezel; een uitstekend apparaat om de frequentie en de staandegolf (SWR) te bepalen. Maar de techniek staat niet stil. Anno 2026 is de wereld van de zendamateur veranderd door de komst van betaalbare, hoogwaardige Vector Network Analyzers (VNA), zoals de SV4401A. Waar ik vroeger door een sleutelgat keek, gaat er nu een breedbeeldwereld voor me open.
Meten is weten, maar wat zie je nu écht?
Bij het bouwen van mijn nieuwe J-Pole voor de 70cm-band gebruik ik de SV4401A. Wie alleen naar de SWR kijkt, mist het halve verhaal. Op de moderne VNA zien we waarden die voorheen alleen in professionele labs zichtbaar waren: LogMag en Phase.
LogMag (De diepte van de dip)
De LogMag (Logarithmic Magnitude) geeft het Return Loss aan in decibels (dB). In mijn recente meting (zie screenshot) bereikte ik op 433.850 MHz een waarde van -43.35 dB. Ter vergelijking: een ‘goede’ SWR van 1.5 is slechts -14 dB. Door te sturen op de LogMag kun je de antenne veel scherper afstellen. Hoe dieper de dip, hoe effectiever het vermogen de antenne in gaat in plaats van terug naar de set.
Phase (De elektrische balans)
De fase-lijn (de groene lijn op het scherm) vertelt ons iets over de resonantie. Op het punt waar de antenne exact resonant is, kruist de fase de 0°-lijn. Dit is het moment waarop de antenne zich gedraagt als een zuivere weerstand, zonder capacitieve of inductieve bijwerkingen. Bij 70cm-antennes is dit letterlijk mm-werk; één verschuiving van de voedingsklem en de fase schiet weg.
Het resultaat: Een perfecte match
In de screenshot is te zien dat Marker 1 een SWR van 1.014 aangeeft met een impedantie van 49.3 ohm. Dat is nagenoeg de perfecte 50 ohm afsluiting. De Smith Chart (de cirkel in het midden) bevestigt dit: de meetwaarde staat exact in het centrum.
Wat volgt: Veldsterktemetingen
Naast de J-Pole ligt er in de shack inmiddels een 5/8 golf klaar. Deze is zo geconstrueerd dat de elementen en het voedingspunt eenvoudig verschoven kunnen worden voor optimaal experimenteren.
De volgende stap in dit project is het uitvoeren van praktijktesten. Ik ga veldsterktemetingen doen om het werkelijke verschil te bepalen tussen de 1/2 golf J-Pole en de 5/8 golf variant. Met de nauwkeurigheid van de VNA als basis, weet ik in ieder geval zeker dat de antennes in de basis perfect staan afgesteld. en daarna een “extra stub ,met element voor meer gain”
Paar foto’s van test J-pole , 2 verschillende opbouw. Element kan verschoven worden op de voetplaat om de impedantie te tunen naar 50ohm.
Op de eerste foto, zijn de 2 linkse J-pole van 2017. De twee rechte waar ik de test mee gaat doen dit zijn 2 verschillende ontwerpen.
Heb je al vragen of een opmerking, of nog leuker gewoon een reactie, plaats het onderin de pagina.
73, PD0G
word vervolgd.